Các biện pháp bảo hộ đảm bảo an toàn lao động trong sản xuất cơ khí

Trong sản xuất cơ khí, nguy cơ tai nạn luôn rình rập từ máy móc, hóa chất đến các điều kiện làm việc khắc nghiệt, vì vậy an toàn lao động trong sản xuất cơ khí là yếu tố bắt buộc. Trang bị đầy đủ kiến thức, quy định và biện pháp bảo hộ đúng chuẩn giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ sức khỏe người lao động và duy trì hoạt động sản xuất an toàn, hiệu quả. Hãy cùng An Việt khám phá chi tiết các biện pháp bảo hộ trong bài viết dưới đây!

Thực trạng và nguy cơ trong sản xuất cơ khí hiện nay

Ngành sản xuất cơ khí hiện nay vẫn có nhiều rủi ro từ máy móc và thiết bị, mặc dù công nghệ CNC và tự động hóa đã được áp dụng rộng rãi nhưng vẫn xuất hiện nhiều tai nạn thường gặp chẳng hạn như kẹp tay, cắt trúng chi tiết kim loại hoặc va chạm với các bộ phận đang gia công tốc độ cao,... Bên cạnh đó, các loại máy phổ biến như máy tiện, máy phay, máy mài và máy cưa vòng nếu vận hành sai quy trình cũng sẽ làm gia tăng nguy cơ tai nạn nghiêm trọng.

Ngoài ra, môi trường làm việc trong ngành cơ khí cũng góp phần làm tăng mức độ nguy hiểm. Người lao động phải tiếp xúc với tiếng ồn lớn từ 90-110 dB, bụi kim loại chứa crom và mangan, khói hàn, nhiệt độ cao và tia lửa hàn; sàn nhà dầu mỡ trơn trượt, ánh sáng yếu, dây điện tạm bợ và bố trí máy móc chật hẹp là những yếu tố trực tiếp dẫn đến trượt ngã, giật điện hoặc cháy nổ.

Nếu không áp dụng biện pháp bảo hộ và quy định an toàn đầy đủ, người lao động có thể gặp các chấn thương cơ, bỏng, viêm da, mất thính lực, đồng thời làm giảm năng suất, tăng chi phí y tế và ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp. Vì vậy, việc tuân thủ an toàn lao động trong sản xuất cơ khí là yếu tố bắt buộc để bảo vệ sức khỏe người lao động và đảm bảo hoạt động sản xuất diễn ra an toàn, hiệu quả.

Các biện pháp bảo hộ đảm bảo an toàn lao động trong sản xuất cơ khí

Để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hiệu quả sản xuất, công nhân trong ngành cơ khí cần thực hiện đồng bộ các biện pháp bảo hộ. Các biện pháp này không chỉ bảo vệ sức khỏe trực tiếp mà còn giúp hạn chế hư hỏng thiết bị, giảm chi phí y tế và nâng cao năng suất lao động. Cụ thể:

1. Trang bị bảo hộ cá nhân (PPE)

Bảo hộ cá nhân (PPE) là lớp phòng vệ trực tiếp, bảo vệ công nhân khỏi các nguy cơ vật lý, nhiệt độ cao, hóa chất độc hại và tai nạn do máy móc trong xưởng cơ khí. Việc trang bị đầy đủ PPE giúp hạn chế chấn thương, tăng cường an toàn và nâng cao hiệu suất làm việc. Các trang bị bảo hộ cá nhân cần thiết để đảm bảo an toàn lao động trong sản xuất cơ khí cơ bản gồm:

Mũ bảo hộ

Mũ bảo hộ bảo vệ đầu khỏi va đập, vật rơi hoặc các chi tiết máy chuyển động nhanh. Nhiều loại mũ còn tích hợp kính che mặt, giúp bảo vệ mắt và khuôn mặt khỏi bụi, mảnh kim loại và tia lửa hàn; chất liệu nhựa ABS hoặc Polycarbonate bền, chịu lực tốt, mang lại sự an toàn lâu dài.

Kính bảo hộ

Kính bảo hộ giúp ngăn bụi, mảnh kim loại, hóa chất và tia UV tiếp xúc với mắt. Thiết kế kính ôm sát khuôn mặt, chống đọng sương, đảm bảo tầm nhìn rõ ràng trong môi trường làm việc nhiều bụi bẩn, ánh sáng mạnh hoặc tia lửa hàn; Polycarbonate là vật liệu phổ biến nhờ độ bền cao và khả năng chống va đập hiệu quả.

Găng tay bảo hộ

Găng tay bảo vệ tay khỏi bỏng, cắt, điện giật và tác nhân hóa chất. Các loại găng tay bảo hộ phổ biến được lựa chọn sử dụng trong môi trường cơ khí bao gồm Kevlar, da hàn, nitrile,..., đảm bảo vừa vặn và thoải mái khi sử dụng trong thời gian dài. Găng tay thiết kế linh hoạt giúp công nhân thao tác chính xác mà vẫn an toàn.

Quần áo bảo hộ

Các loại trang phục như quần áo bảo hộ chống cháy, chịu nhiệt, chống cắt và mài mòn là yêu cầu bắt buộc trong ngành sản xuất cơ khí nhằm bảo vệ toàn thân khỏi tia lửa, vật sắc nhọn và hóa chất. Thiết kế quần áo thường thoáng khí, vừa vặn, linh hoạt giúp người lao động dễ dàng di chuyển, cúi gập và thực hiện các thao tác cơ khí mà không gặp trở ngại.

Giày bảo hộ

Giày bảo hộ được sử dụng trong sản xuất cơ khí thường là loại giày có đế chống trượt, mũi thép và khả năng chống thấm, bảo vệ bàn chân khỏi vật nặng rơi, bề mặt trơn trượt hoặc gồ ghề. Chất liệu giày cao cấp bền bỉ, thiết kế ôm chân, giúp di chuyển ổn định trong môi trường xưởng cơ khí đầy rủi ro.

Bảo vệ thính giác

Chụp tai hoặc nút tai chống ồn giúp giảm nguy cơ mất thính lực do tiếng ồn liên tục từ máy tiện, máy phay, máy mài và máy cưa. Đây là thiết bị đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng trong môi trường làm việc ồn ào, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho công nhân.

2. Biện pháp kỹ thuật và hạ tầng

Các biện pháp kỹ thuật nhằm giảm rủi ro ngay tại nguồn và bổ trợ cho việc sử dụng PPE, đồng thời đảm bảo môi trường làm việc an toàn và hiệu quả. Một số thiết bị cần được trang bị để đảm bảo an toàn lao động trong sản xuất cơ khí như là:

• Tấm chắn máy, khóa liên động, cảm biến an toàn: Ngăn công nhân tiếp xúc trực tiếp với chi tiết chuyển động, giảm nguy cơ kẹp, cắt, va chạm.
• Hệ thống hút bụi, thông gió và kiểm soát khí độc: Loại bỏ bụi kim loại, khói hàn, khí độc, giúp môi trường làm việc trong lành, giảm nguy cơ bệnh hô hấp mãn tính.
• Che chắn vùng hàn và kiểm soát tia lửa: Hạn chế nguy cơ cháy nổ, bỏng và tổn hại thiết bị xung quanh.
• Thiết kế sàn, ánh sáng và bố trí máy móc hợp lý: Sàn chống trượt, chiếu sáng đầy đủ, dây điện gọn gàng và khoảng cách giữa máy hợp lý giúp hạn chế trượt ngã, giật điện và va chạm.

3. Biện pháp quản lý và đào tạo

Bên cạnh trang thiết bị và hạ tầng kỹ thuật, công tác quản lý và đào tạo đóng vai trò then chốt trong việc duy trì an toàn lao động trong sản xuất cơ khí. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình vận hành chuẩn, quy định rõ lối di chuyển, phân tách các khu vực nguy hiểm và ban hành hướng dẫn làm việc an toàn. Những quy định này giúp người lao động nhận biết rủi ro, sử dụng đúng thiết bị bảo hộ và thực hiện thao tác một cách an toàn hơn.

Song song với đó, chương trình huấn luyện định kỳ về an toàn lao động, kỹ năng sử dụng thiết bị bảo hộ và quy trình ứng phó khẩn cấp phải được triển khai đầy đủ theo yêu cầu pháp luật. Ngoài ra, việc kiểm tra - bảo trì thiết bị thường xuyên và giám sát rủi ro liên tục cũng là yếu tố quan trọng, giúp doanh nghiệp duy trì môi trường làm việc ổn định, hạn chế sự cố và đảm bảo hoạt động sản xuất diễn ra bền vững.

Lưu ý ứng dụng các biện pháp bảo hộ an toàn lao động trong sản xuất cơ khí

Để đảm bảo an toàn lao động trong môi trường sản xuất cơ khí vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro về va đập, bỏng nhiệt, đứt tay hoặc kẹt máy, người lao động và doanh nghiệp cần tuân thủ đồng bộ nhiều biện pháp bảo hộ. Những lưu ý dưới đây giúp tăng hiệu quả bảo vệ và giảm thiểu tai nạn trong quá trình làm việc. Cụ thể:

• Sử dụng thiết bị bảo hộ đúng cách: Người lao động phải lựa chọn đúng loại PPE tương ứng từng nhóm nguy cơ và mang theo đúng quy chuẩn kỹ thuật. Mỗi thiết bị cần được kiểm tra trước ca làm việc và tuyệt đối không tháo bỏ khi đang ở gần máy vận hành, tia lửa hoặc phôi kim loại bắn ra.
• Tuân thủ quy trình vận hành: Các quy trình chuẩn (SOP) là nền tảng giúp giảm thiểu sự cố khi làm việc với máy móc tốc độ cao. Chỉ những người đã được đào tạo mới được phép vận hành thiết bị, đồng thời cần tuân thủ hệ thống biển báo, vạch hướng dẫn và quy định phân khu nguy hiểm trong xưởng.
• Giữ vệ sinh và trật tự khu vực làm việc: Khu vực làm việc gọn gàng giúp hạn chế trượt ngã, cháy nổ và các va chạm không mong muốn, theo đó người lao động cần lau sạch dầu mỡ, thu gom phoi kim loại đúng vị trí và sắp xếp vật tư ngăn nắp để không cản trở lối đi hay khu vực quanh máy.
• Bảo trì thiết bị định kỳ: Máy móc cơ khí phải được kiểm tra và bảo dưỡng theo lịch để ngăn ngừa sự cố bất ngờ. Doanh nghiệp cần chú ý đến tình trạng tấm chắn, cảm biến an toàn, công tắc khẩn cấp và xử lý ngay khi có dấu hiệu bất thường như tiếng ồn lớn hoặc rung lắc khi vận hành.
• Huấn luyện và nhắc nhở thường xuyên: Đào tạo bài bản giúp người lao động hiểu rõ những rủi ro đặc thù trong ngành cơ khí và biết cách sử dụng PPE đúng cách. Bên cạnh huấn luyện ban đầu, doanh nghiệp nên tổ chức diễn tập, kiểm tra định kỳ và truyền thông nội bộ để duy trì thói quen an toàn trong toàn xưởng.
• Giám sát rủi ro khi làm việc: Người lao động cần luôn quan sát môi trường xung quanh, đặc biệt khi thao tác gần chi tiết quay, vật sắc hoặc nguồn nhiệt. Việc dừng máy kịp thời khi phát hiện nguy hiểm hoặc khi đồng nghiệp gặp sự cố là nguyên tắc quan trọng giúp hạn chế tai nạn nghiêm trọng.

Lời kết

Với những chia sẻ trên đây, An Việt hy vọng bạn đã có cái nhìn đầy đủ và rõ ràng hơn về tầm quan trọng của an toàn lao động trong sản xuất cơ khí cũng như các biện pháp cần áp dụng để bảo vệ người lao động và duy trì hoạt động vận hành ổn định. Việc đầu tư đúng trang thiết bị bảo hộ không chỉ giúp giảm rủi ro mà còn nâng cao năng suất và sự bền vững cho doanh nghiệp. Nếu bạn cần tư vấn hoặc đặt mua thiết bị bảo hộ lao động chính hãng, giá tốt, hãy liên hệ An Việt qua hotline 0968 745 799- 0975 605 788- 0979 716 676- 097 999 1328 để được hỗ trợ nhanh chóng và tận tâm!

Xem thêm:

Chứng chỉ an toàn theo Nghị định 44: Các ngành nghề bắt buộc và yêu cầu

Các nhóm an toàn vệ sinh lao động buộc huấn luyện định kỳ theo quy định

Nghị định 140 về huấn luyện an toàn: Quyền lợi người lao động được đảm bảo