Chi tiết quy chuẩn an toàn trong xây dựng đối với thi công trên cao

Thi công trên cao luôn là hạng mục chứa nhiều nguy cơ mất an toàn nhất tại công trường, nơi chỉ một bước chủ quan cũng có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng. Vì vậy, việc tuân thủ quy chuẩn an toàn trong xây dựng không còn đơn thuần là yêu cầu kỹ thuật mà đã trở thành yếu tố quyết định đến tiến độ, chất lượng và sự an toàn của người lao động. Vậy đâu là những quy định quan trọng doanh nghiệp và đội ngũ thi công bắt buộc phải nắm rõ trước khi làm việc trên cao? Cùng An Việt theo dõi trong bài viết này!

Quy chuẩn an toàn trong xây dựng khi thi công xây trên cao đối với con người

Trong mọi công trình, con người luôn là yếu tố quyết định trực tiếp đến mức độ an toàn lao động. Theo quy chuẩn an toàn trong xây dựng, người làm việc trên cao phải có giấy khám sức khỏe còn hiệu lực trong vòng 6 tháng được cấp bởi cơ sở y tế cấp quận/huyện trở lên. Những trường hợp mắc bệnh tim mạch, huyết áp không ổn định, rối loạn tiền đình, động kinh, chứng sợ độ cao hoặc suy giảm thị lực nghiêm trọng đều không được phép tham gia thi công trên cao.

Bên cạnh điều kiện sức khỏe, người lao động bắt buộc phải được huấn luyện an toàn vệ sinh lao động theo quy định tại Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn. Công nhân chỉ được làm việc khi đã hoàn thành đào tạo, được cấp Thẻ an toàn nhóm 3 và tham gia thực hành các kỹ năng như sử dụng dây đai an toàn, móc neo chống rơi và xử lý tình huống khẩn cấp trên cao.

Ngoài chuyên môn, tính kỷ luật trên công trường cũng được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm hạn chế tai nạn lao động. Người lao động tuyệt đối không được sử dụng rượu bia, chất kích thích, tự ý rời vị trí làm việc hoặc ném vật liệu từ trên cao xuống. Đồng thời, công nhân phải tuân thủ hướng dẫn của cán bộ an toàn và có quyền từ chối làm việc nếu phát hiện nguy cơ mất an toàn chưa được khắc phục. 

Quy chuẩn kỹ thuật đối với thiết bị và biện pháp thi công xây dựng trên ca

Bên cạnh yếu tố con người, hệ thống kỹ thuật và biện pháp tổ chức thi công cũng đóng vai trò quyết định trong việc kiểm soát rủi ro. Các yêu cầu này hiện được quy định rõ trong QCVN 18:2021/BXD về an toàn thi công xây dựng.

1. Quy chuẩn đối với hệ thống giàn giáo

Trong thi công trên cao, giàn giáo là kết cấu chịu tải trực tiếp cho người lao động, thiết bị và vật liệu xây dựng nên phải được kiểm soát nghiêm ngặt theo quy chuẩn an toàn trong xây dựng. Hệ thống giàn giáo cần được thiết kế, tính toán tải trọng và lắp dựng đúng hồ sơ kỹ thuật; chân giáo phải đặt trên nền cứng, có tấm lót chuyên dụng để phân tải và chống lún, đồng thời nghiêm cấm sử dụng gạch đá hoặc vật liệu tạm để kê chân giáo.

Toàn bộ hệ thống phải được neo giằng chắc chắn vào kết cấu công trình nhằm hạn chế nguy cơ rung lắc hoặc đổ sập khi có tải trọng lớn hay tác động của gió; các khớp nối, khóa giằng và phụ kiện phải đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, không cong vênh hoặc gỉ sét nghiêm trọng. Đối với sàn công tác, mâm giàn giáo cần kín, chống trơn trượt và có khoảng hở giữa các tấm không vượt quá 25mm để tránh lọt chân hoặc rơi dụng cụ xuống phía dưới.

Theo yêu cầu an toàn thi công, mọi sàn thao tác từ 2m trở lên đều phải lắp lan can bảo vệ từ 0,9m đến 1,1m và có tấm chắn chân tối thiểu 150mm. Sau khi lắp dựng hoặc thay đổi kết cấu, giàn giáo phải được kiểm tra, nghiệm thu và gắn biến nhận diện an toàn như Thẻ Xanh (được phép sử dụng) hoặc Thẻ Đỏ (cấm sử dụng) trước khi đưa vào vận hành.

2. Quy chuẩn về vùng nguy hiểm và hệ thống cảnh báo

Mọi hoạt động thi công trên cao đều phải thiết lập phạm vi kiểm soát an toàn nhằm ngăn ngừa tai nạn do vật rơi từ trên xuống. Theo QCVN 18:2021/BXD, khu vực nguy hiểm cần được xác định dựa trên chiều cao làm việc thực tế và khả năng phát tán của vật liệu khi rơi. Trong nhiều trường hợp, bán kính cảnh báo tối thiểu được áp dụng theo công thức (R = 0,3 \times h) (với (h) là chiều cao thi công), đồng thời có thể điều chỉnh theo tải trọng hoặc loại vật liệu sử dụng tại công trường. Phần diện tích này phải được cách ly hoàn toàn để hạn chế người không có nhiệm vụ tiếp cận.

Bên cạnh việc khoanh vùng, quy chuẩn an toàn trong xây dựng còn yêu cầu triển khai đồng thời nhiều biện pháp bảo vệ vật lý. Công trường cần lắp lưới hứng vật rơi bằng vật liệu chịu lực tại mặt ngoài giàn giáo hoặc phía dưới sàn thao tác, đồng thời dựng rào chắn cứng bằng tôn hoặc lưới thép quanh khu vực nguy hiểm. Tại các lối giao cắt nội bộ, nên bố trí người cảnh giới nhằm kiểm soát di chuyển và xử lý kịp thời các tình huống mất an toàn.

Hệ thống cảnh báo phải được duy trì liên tục trong suốt quá trình thi công. Các biển báo như “Nguy hiểm vật rơi”, “Cấm vào khu vực thi công” cần đặt ở vị trí dễ quan sát, đúng chiều nhìn của người di chuyển. Khi thi công ban đêm hoặc trong điều kiện thời tiết làm giảm tầm nhìn, công trường phải bổ sung đèn chớp cảnh báo, đèn tín hiệu màu đỏ và thiết bị phản quang để tăng khả năng nhận diện từ xa.

3. Quy chuẩn làm việc trong điều kiện thời tiết đặc biệt

Điều kiện thời tiết bất lợi là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm gia tăng rủi ro tai nạn khi thi công trên cao. Theo các yêu cầu trong hệ thống quy chuẩn an toàn trong xây dựng, nhà thầu phải chủ động theo dõi diễn biến thời tiết và dừng toàn bộ hoạt động khi xuất hiện gió từ cấp 5 trở lên, mưa lớn, giông sét hoặc sương mù làm hạn chế tầm nhìn. Những yếu tố này có thể khiến công nhân mất thăng bằng, giảm khả năng quan sát và ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của thiết bị nâng hạ, giàn giáo và kết cấu tạm.

Sau mưa bão hoặc giông lốc, công trình không được phép thi công trở lại ngay mà phải tiến hành kiểm tra tổng thể hệ thống giàn giáo, dây cứu sinh, điểm neo, lưới an toàn và khả năng chịu lực của kết cấu treo. Chỉ khi bộ phận kỹ thuật và cán bộ an toàn xác nhận các hạng mục vẫn đạt yêu cầu theo quy định QCVN 18:2021/BXD thì mới được phép tái khởi động công việc.

Các thiết bị bảo hộ lao động (PPE) bắt buộc khi làm việc trên cao

Trong thi công trên cao, thiết bị bảo hộ cá nhân không chỉ hỗ trợ giảm chấn thương mà còn đóng vai trò ngăn ngừa tai nạn tử vong khi xảy ra sự cố trượt ngã hoặc vật rơi. Theo quy chuẩn an toàn trong xây dựng và QCVN 18:2021/BXD, toàn bộ thiết bị bảo hộ lao động phải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, được kiểm tra định kỳ và thay thế ngay khi xuất hiện dấu hiệu hư hỏng hoặc từng chịu lực va đập lớn. Cụ thể:

• Dây đai an toàn toàn thân: Giữ cố định cơ thể khi xảy ra rơi ngã, phân tán lực tác động để giảm chấn thương nghiêm trọng. Thiết bị phải đạt tiêu chuẩn TCVN 7802 hoặc tương đương CE/ANSI.
• Dây treo giảm chấn và móc khóa an toàn: Hấp thụ lực rơi tự do, hạn chế tải trọng tác động lên cơ thể; khóa móc phải có cơ chế chống bung tự động.
• Dây cứu sinh và điểm neo cố định: Tạo liên kết an toàn giữa người lao động với kết cấu công trình; điểm neo phải chịu được tải trọng lớn và được nghiệm thu trước khi sử dụng.
• Mũ bảo hộ có quai đeo: Bảo vệ vùng đầu khỏi va đập hoặc vật rơi từ trên cao; quai đeo phải được cài cố định trong suốt quá trình làm việc.
• Giày bảo hộ chống trượt: Tăng độ bám trên bề mặt giàn giáo, sàn thao tác hoặc khu vực ẩm ướt, đồng thời bảo vệ chân khỏi vật sắc nhọn.
• Lưới an toàn và lan can bảo vệ: Là hệ thống bảo vệ tập thể giúp hạn chế nguy cơ rơi ngã và ngăn vật liệu rơi xuống khu vực phía dưới công trình.

Lời kết

Mong rằng những thông tin trên đây đã giúp doanh nghiệp và người lao động hiểu rõ hơn về các yêu cầu quan trọng trong quy chuẩn an toàn trong xây dựng đối với thi công trên cao. Việc tuân thủ đầy đủ quy định về con người, thiết bị, giàn giáo và biện pháp bảo hộ không chỉ góp phần hạn chế tai nạn lao động mà còn đảm bảo tiến độ, chất lượng và sự ổn định cho toàn bộ công trình. Chủ động xây dựng môi trường làm việc an toàn cũng chính là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững trong ngành xây dựng hiện nay!

Xem thêm:

Kỹ sư an toàn xây dựng: Quy định về trang bị bảo hộ tiêu chuẩn

Quy định của Luật Xây dựng về trang thiết bị bảo hộ cá nhân mới nhất

Các biển báo an toàn xây dựng bắt buộc phải có tại công trường mới nhất