Giải đáp: Giày cách điện và giày chống tĩnh điện khác gì nhau?

Giày bảo hộ có đặc tính điện thường được sử dụng trong những môi trường tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng không phải loại nào cũng có cùng công dụng. Vậy giày cách điện và giày chống tĩnh điện khác gì nhau và nên sử dụng từng loại trong trường hợp nào? Phân biệt đúng hai dòng sản phẩm này sẽ giúp người lao động lựa chọn thiết bị bảo hộ phù hợp, tránh sử dụng sai chức năng và nâng cao mức độ an toàn trong công việc!

Giày cách điện và giày chống tĩnh điện là gì?

Để hiểu rõ giày cách điện và giày chống tĩnh điện khác gì nhau, cần phân biệt dựa trên nguyên lý hoạt động và mục đích bảo vệ của từng loại. Dù đều thuộc nhóm thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) và có thiết kế tương đối giống nhau, hai sản phẩm lại được sử dụng để kiểm soát hai nhóm rủi ro về điện hoàn toàn khác biệt.

Giày cách điện là gì?

Giày cách điện là loại giày bảo hộ được thiết kế với vật liệu và cấu trúc có khả năng cản trở dòng điện truyền qua cơ thể, tạo lớp ngăn cách giữa bàn chân người sử dụng với mặt đất hoặc nguồn điện trong phạm vi bảo vệ được quy định. Phần đế thường sử dụng cao su hoặc vật liệu polymer có đặc tính cách điện, đồng thời có thể kết hợp khả năng chống trượt, chống thấm, chống đâm xuyên và bảo vệ mũi chân.

Về nguyên lý, giày cách điện làm giảm khả năng hình thành đường dẫn điện qua cơ thể trong những điều kiện mà sản phẩm được thiết kế và thử nghiệm. Một số sản phẩm được đánh giá theo ASTM F2413 với yêu cầu Electrical Hazard (EH), nhưng khả năng bảo vệ còn phụ thuộc vào cấu tạo và phạm vi thử nghiệm cụ thể của từng sản phẩm.

Giày chống tĩnh điện là gì?

Giày chống tĩnh điện là loại giày bảo hộ được thiết kế để kiểm soát và tiêu tán điện tích tĩnh điện tích tụ trên cơ thể, thay vì ngăn dòng điện bằng một lớp cách ly có điện trở rất cao. Nhờ duy trì đặc tính điện trong phạm vi kiểm soát, giày tạo điều kiện để điện tích được truyền xuống sàn và tiếp đất một cách có kiểm soát, hạn chế nguy cơ phóng tĩnh điện.

Loại giày này thường được sử dụng trong những môi trường có yêu cầu kiểm soát tĩnh điện, đặc biệt là nơi có các thiết bị hoặc quy trình nhạy cảm với hiện tượng phóng điện. Giày chống tĩnh điện không có chức năng thay thế giày cách điện và không được xem là phương tiện bảo vệ trước nguồn điện nguy hiểm.

Bảng so sánh chi tiết giày cách điện và giày chống tĩnh điện

Mặc dù giày cách điện và giày chống tĩnh điện đều thuộc dòng giày bảo hộ, có thể được trang bị thêm các tính năng như chống trượt, chống đâm xuyên hay bảo vệ mũi chân, tuy nhiên không thể xem là hai sản phẩm tương đương. Sự khác biệt chính nằm ở đặc tính điện và mục đích bảo vệ. Cụ thể:

Ứng dụng giày cách điện và giày chống tĩnh điện trong thực tế

Sự khác biệt giữa hai dòng sản phẩm sẽ dễ nhận thấy hơn khi đặt vào từng môi trường làm việc. Thay vì lựa chọn dựa trên hình thức bên ngoài, người sử dụng nên xác định nơi làm việc đang cần kiểm soát nguy cơ điện giật hay nguy cơ phóng điện tĩnh điện.

Giày cách điện dùng ở đâu?

Giày cách điện được sử dụng tại những nơi người lao động có nguy cơ tiếp xúc với nguồn điện hoặc thiết bị có khả năng rò điện. Tuy nhiên, sản phẩm cần được lựa chọn theo đúng cấp độ bảo vệ và điều kiện làm việc, không nên xem giày là biện pháp duy nhất để phòng tránh điện giật.

Một số môi trường thường cần đến giày cách điện gồm:

• Công việc điện lực: Phù hợp với một số nhiệm vụ kiểm tra, bảo trì, sửa chữa hệ thống và thiết bị điện theo quy trình an toàn.
• Thi công, lắp đặt điện: Hỗ trợ bảo vệ người lao động khi thực hiện các hạng mục điện trong công trình dân dụng, nhà xưởng hoặc hệ thống M&E.
• Bảo trì thiết bị công nghiệp: Có thể được sử dụng tại khu vực vận hành máy móc, tủ điện và hệ thống điều khiển có nguy cơ xuất hiện dòng điện rò.
• Công việc của thợ điện: Khi thường xuyên làm việc với hệ thống điện, người sử dụng nên ưu tiên các sản phẩm được thiết kế phù hợp với đặc thù công việc. Bạn có thể tham khảo danh sách giày ủng cách điện cho thợ điện để có thêm thông tin về các dòng sản phẩm và tiêu chí lựa chọn.

Bên cạnh khả năng cách điện, cần đánh giá thêm các mối nguy tại nơi làm việc. Công trường có thể cần đế chống trượt, chống đâm xuyên và mũi bảo vệ; môi trường ẩm ướt lại đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng chống nước và độ bám. Quan trọng hơn, giày cách điện phải được sử dụng kết hợp với quy trình cô lập nguồn, kiểm tra tình trạng không điện và các PPE cần thiết khác để kiểm soát rủi ro một cách toàn diện.

Giày chống tĩnh điện dùng ở đâu?

Giày chống tĩnh điện thường được sử dụng trong những môi trường cần kiểm soát sự tích tụ và phóng điện tĩnh điện. Một số ứng dụng điển hình gồm:

• Nhà máy sản xuất linh kiện điện tử: Hỗ trợ kiểm soát điện tích trên cơ thể và hạn chế nguy cơ phóng tĩnh điện ảnh hưởng đến linh kiện nhạy cảm.
• Khu vực lắp ráp bo mạch: Giúp người lao động kiểm soát điện tích trong quá trình thao tác với các thiết bị điện tử.
• Phòng sạch và khu vực ESD: Được sử dụng như một thành phần trong hệ thống kiểm soát tĩnh điện của doanh nghiệp.
• Phòng thí nghiệm và khu vực kỹ thuật: Có thể sử dụng khi đơn vị vận hành có yêu cầu kiểm soát điện tích phù hợp.

Trong những môi trường trên, một đôi giày chống tĩnh điện chỉ phát huy đúng chức năng khi được sử dụng trong hệ thống kiểm soát ESD đồng bộ. Sàn, phương án tiếp đất, trang phục và các thiết bị kiểm soát tĩnh điện khác có thể cùng tham gia vào quá trình kiểm soát điện tích. Đối với khu vực có nguy cơ cháy nổ, yêu cầu về kiểm soát tĩnh điện cần được xem xét theo đánh giá rủi ro và quy định chuyên ngành; không nên mặc định rằng chỉ cần mang giày chống tĩnh điện là đã đáp ứng toàn bộ yêu cầu an toàn của khu vực.

Lưu ý khi chọn mua và bảo quản giày bảo hộ chuyên dụng

Sau khi hiểu giày cách điện và giày chống tĩnh điện khác gì nhau, người dùng cần chú ý đến chất lượng sản phẩm và tình trạng thực tế trong suốt quá trình sử dụng. Một đôi giày đúng chức năng nhưng bị hư hỏng hoặc sử dụng sai điều kiện vẫn có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ.

• Kiểm tra thông tin và đặc tính của sản phẩm

Trước khi mua, cần kiểm tra rõ tiêu chuẩn áp dụng, ký hiệu, thông số kỹ thuật và tài liệu từ nhà sản xuất thay vì chỉ dựa vào tên gọi hoặc quảng cáo. Với giày có đặc tính điện, cần xác định sản phẩm được thử nghiệm cho mục đích nào, bởi khả năng cách điện và khả năng kiểm soát tĩnh điện là hai đặc tính hoàn toàn khác nhau.

• Sử dụng và bảo quản đúng cách

Giày cần được giữ sạch, khô và sử dụng trong phạm vi điều kiện mà nhà sản xuất quy định. Không nên để sản phẩm tiếp xúc với dầu, hóa chất hoặc nhiệt độ có khả năng làm suy giảm vật liệu nếu giày không được thiết kế cho môi trường đó. Đồng thời, không tự ý thay đế, miếng lót hoặc sửa đổi cấu trúc giày, bởi những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến đặc tính điện đã được thử nghiệm.

• Kiểm tra thường xuyên trước khi sử dụng

Cần kiểm tra tình trạng giày định kỳ, đặc biệt chú ý đến đế bị mòn, nứt, thủng, bong tách; thân giày rách hoặc biến dạng và những bộ phận liên quan đến tính năng điện. Khi phát hiện hư hỏng ảnh hưởng đến cấu trúc hoặc khả năng bảo vệ, nên ngừng sử dụng và thay thế theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với môi trường kiểm soát ESD, việc kiểm tra cũng cần được thực hiện theo quy trình kiểm soát tĩnh điện của cơ sở.

Lời kết

Mỗi môi trường làm việc có một yêu cầu bảo vệ khác nhau, vì vậy lựa chọn đúng loại giày là bước quan trọng để hạn chế rủi ro và sử dụng PPE hiệu quả. Nếu còn băn khoăn về giày cách điện và giày chống tĩnh điện khác gì nhau và chưa biết lựa chọn sản phẩm nào cho phù hợp, hãy liên hệ Bảo Hộ An Việt qua hotline 0968 745 799- 0975 605 788- 097 999 1328- 0979 716 676 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng!