An toàn xây dựng trên cao: 5 sai lầm thường gặp và cách khắc phục

Tại các công trình xây dựng, những vị trí làm việc trên cao luôn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn khó lường nếu thiếu biện pháp bảo vệ phù hợp. Dù đã có nhiều quy định và trang thiết bị hỗ trợ nhưng có không ít đơn vị vẫn mắc phải các lỗi cơ bản trong quá trình thi công, qua đó thấy rằng an toàn xây dựng trên cao cần được nhìn nhận nghiêm túc và thực hiện đúng ngay từ đầu. Trong bài viết này, hãy cùng An Việt tìm hiểu 5 sai lầm phổ biến và giải pháp khắc phục hiệu quả để giảm thiểu rủi ro tại công trường!

Lý do an toàn xây dựng trên cao là yêu cầu bắt buộc tại công trường

Làm việc trên cao luôn được xem là một trong những hạng mục nguy hiểm nhất tại công trường xây dựng bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Những rủi ro như ngã cao, sập giàn giáo, rơi vật liệu hay mất an toàn thiết bị thi công đều có khả năng gây chấn thương nặng, thậm chí đe dọa tính mạng người lao động. Vì vậy, việc đảm bảo an toàn xây dựng trên cao không chỉ giúp bảo vệ con người mà còn tạo điều kiện để công việc được triển khai ổn định, hạn chế gián đoạn trong quá trình thi công.

Bên cạnh yếu tố con người, an toàn trên cao còn là yêu cầu bắt buộc theo các quy định và tiêu chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực xây dựng. Nhà thầu và đơn vị thi công phải trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ, hệ thống rơi ngã và tổ chức huấn luyện an toàn định kỳ cho người lao động. Việc tuân thủ đúng quy trình không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro pháp lý, xử phạt hành chính mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp và năng lực quản lý công trường.

Ngoài ra, đầu tư cho an toàn xây dựng trên cao còn mang lại lợi ích lâu dài về kinh tế và uy tín doanh nghiệp. Một môi trường làm việc an toàn sẽ giúp giảm thiểu tai nạn, hạn chế phí bồi thường, đảm bảo tiến độ dự án và nâng cao niềm tin từ đối tác, chủ đầu tư - nền tảng quan trọng để doanh nghiệp xây dựng phát triển bền vững trong ngành.

5 sai lầm thường gặp trong an toàn xây dựng trên cao và cách khắc phục

Dù đã có nhiều quy định và biện pháp kiểm soát, tai nạn khi làm việc trên cao vẫn xảy ra thường xuyên tại các công trường xây dựng. Nguyên nhân không chỉ đến từ thiếu thiết bị bảo hộ mà còn xuất phát từ sự chủ quan, quy trình thi công chưa chặt chẽ và nhận thức an toàn còn hạn chế. Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến nhất trong an toàn xây dựng trên cao cùng những giải pháp khắc phục hiệu quả.

1. Không đánh giá rủi ro hoặc lập kế hoạch làm việc trên cao trước khi thi công

Một trong những sai lầm phổ biến nhất trong an toàn xây dựng trên cao là triển khai công việc khi chưa khảo sát đầy đủ hiện trường. Nhiều đội thi công bỏ qua bước kiểm tra thời tiết, tải trọng sàn mái, độ ổn định của giàn giáo hoặc vị trí neo buộc dây an toàn trước khi làm việc. Điều này khiến nguy cơ té ngã, sập kết cấu tạm và tai nạn lao động tăng lên đáng kể.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tâm lý chủ quan, thói quen làm việc theo kinh nghiệm hoặc áp lực đẩy nhanh tiến độ thi công. Không ít đơn vị cho rằng những công việc quen thuộc sẽ ít xảy ra rủi ro nên cắt giảm các bước đánh giá an toàn cần thiết. Tuy nhiên, chỉ một thay đổi nhỏ về thời tiết hoặc điều kiện mặt bằng cũng có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng.

Để khắc phục, doanh nghiệp cần bắt buộc thực hiện đánh giá rủi ro (Risk Assessment) hoặc phân tích an toàn công việc (Job Safety Analysis - JSA) trước mỗi ca làm việc trên cao. Các yếu tố như độ cao, thời tiết, tải trọng, thiết bị bảo hộ, điểm neo an toàn và phương án cứu hộ phải được kiểm tra đầy đủ trước khi thi công. Trong trường hợp xuất hiện mưa lớn, gió mạnh hoặc bề mặt làm việc không đảm bảo ổn định, cần tạm dừng công việc ngay để bảo vệ an toàn cho người lao động.

2. Sử dụng thiết bị bảo hộ không đầy đủ, kém chất lượng hoặc không kiểm tra định kỳ

Nhiều công nhân làm việc trên cao nhưng không đeo dây đai an toàn toàn thân, không cài quai mũ bảo hộ hoặc sử dụng giày chống trượt đã mòn đế; thực tế còn xuất hiện tình trạng dùng dây đai cũ, móc khóa rỉ sét hay thiết bị không rõ nguồn gốc để tiết kiệm chi phí. Những sai sót này làm giảm khả năng bảo vệ khi xảy ra sự cố và khiến nguy cơ té ngã, chấn thương nghiêm trọng tăng cao. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhận thức an toàn chưa đầy đủ và tâm lý ưu tiên tiến độ hơn sức khỏe người lao động.

Để khắc phục, doanh nghiệp cần trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ cá nhân đạt chuẩn như dây an toàn toàn thân, mũ bảo hộ, giày chống trượt và thiết bị chống sốc theo quy định hiện hành. Tất cả thiết bị phải được kiểm tra trước và sau mỗi ca làm việc, đồng thời loại bỏ ngay nếu có dấu hiệu hư hỏng hoặc quá hạn sử dụng. Bên cạnh đó, cần huấn luyện công nhân cách sử dụng đúng kỹ thuật, lựa chọn điểm neo chắc chắn và tuân thủ đầy đủ quy trình an toàn khi làm việc trên cao.

3. Lắp dựng và sử dụng giàn giáo, sàn thao tác không đúng kỹ thuật

Giàn giáo và sàn thao tác không đạt yêu cầu kỹ thuật là nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng tại công trường; một số lỗi thường gặp gồm lắp đặt thiếu thanh giằng chịu lực, không có lan can bảo vệ, sàn thao tác xuất hiện khe hở lớn hoặc sử dụng ván gỗ đã xuống cấp. Ngoài ra, tình trạng chất vật liệu vượt tải trọng cho phép cũng làm tăng nguy cơ sập đổ trong quá trình thi công. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thi công vội vàng, sử dụng lao động chưa được đào tạo chuyên môn hoặc thiếu quy trình kiểm tra an toàn định kỳ.

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp cần sử dụng giàn giáo đạt tiêu chuẩn chất lượng và thực hiện lắp dựng bởi đội ngũ có chuyên môn, chứng chỉ phù hợp. Toàn bộ hệ thống phải được kiểm tra trước mỗi ca làm việc, đặc biệt sau thời điểm mưa lớn hoặc gió mạnh nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu mất an toàn. Bên cạnh đó, cần bố trí lan can bảo vệ, biển cảnh báo tải trọng và kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng dàn thao tác để đảm bảo an toàn cho người lao động khi làm việc trên cao.

4. Thiếu đào tạo, huấn luyện và giám sát thường xuyên cho người lao động

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều sự cố xảy ra là người lao động chưa được đào tạo đầy đủ về an toàn xây dựng trên cao nhưng vẫn tham gia thi công tại các vị trí nguy hiểm. Nhiều công nhân thiếu kỹ năng sử dụng dây đai an toàn, xử lý tình huống khẩn cấp hoặc nhận biết các mối nguy tiềm ẩn trong quá trình làm việc. Ngoài ra, việc thiếu giám sát viên an toàn tại công trường cũng làm cho các lỗi vi phạm dễ bị bỏ qua, làm tăng nguy cơ tai nạn nghiêm trọng.

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp cần tổ chức huấn luyện an toàn định kỳ và đào tạo chuyên sâu cho các nhóm công việc đặc thù; đồng thời người lao động phải được kiểm tra sức khỏe trước khi làm việc trên cao và hướng dẫn đầy đủ về quy trình xử lý sự cố. Đặc biệt, cần tăng cường công tác giám sát hiện trường và áp dụng quyền dừng công việc ngay khi phát hiện điều kiện làm việc không đảm bảo an toàn.

5. Không kiểm soát vật rơi từ trên cao và duy trì vệ sinh công trường kém

Vật rơi từ trên cao là một trong những nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng tại công trường xây dựng, đặc biệt khi công nhân có thói quen thả tự do dụng cụ, vật liệu hoặc phế thải xuống bên dưới. Bên cạnh đó, khu vực thi công bừa bộn, dây điện và vật tư sắp xếp lộn xộn còn làm tăng nguy cơ vấp ngã, cản trở quá trình di chuyển và ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn lao động.

Để hạn chế rủi ro, cần trang bị túi đựng dụng cụ và dây buộc chống rơi cho công nhân khi làm việc trên cao, đồng thời lắp đặt lưới chắn vật rơi và rào chắn khu vực nguy hiểm bên dưới. Công trường cũng cần duy trì nguyên tắc đảm bảo an toàn vệ sinh lao động bằng cách thu gom phế liệu, vệ sinh và sắp xếp vật tư gọn gàng sau mỗi ca làm việc nhằm tạo môi trường thi công an toàn, chuyên nghiệp và hiệu quả.

Lời kết

An toàn lao động không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là yếu tố quyết định đến chất lượng và hiệu quả của mỗi công trình xây dựng. Việc nhận diện sớm các sai lầm phổ biến và áp dụng biện pháp phòng ngừa phù hợp sẽ giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ tai nạn khi làm việc trên cao. Mong rằng bài viết trên đây đã mang đến cho bạn những thông tin hữu ích để doanh nghiệp và người lao động nâng cao ý thức, tuân thủ tốt các quy định về an toàn xây dựng trên cao và xây dựng môi trường thi công an toàn hơn mỗi ngày!

Xem thêm:

Biện pháp đảm bảo an toàn thi công xây dựng khi vận hành máy móc nặng

Chi tiết quy chuẩn an toàn trong xây dựng đối với thi công trên cao

Kỹ sư an toàn xây dựng: Quy định về trang bị bảo hộ tiêu chuẩn