Bình chữa cháy dạng ném là gì? Khi nào nên sử dụng?

Nhỏ gọn, dễ thao tác và không yêu cầu kỹ năng sử dụng, bình chữa cháy dạng ném đang trở thành giải pháp được nhiều người quan tâm khi tìm kiếm thiết bị phòng cháy chữa cháy tiện lợi. Tuy nhiên, loại bình này hoạt động như thế nào, có thể dập tắt những đám cháy nào và khi nào nên sử dụng để đảm bảo an toàn? Cùng An Việt tìm hiểu chi tiết trong bài viết này!

Bình chữa cháy dạng ném là loại bình gì?

Bình chữa cháy dạng ném là một dạng thiết bị PCCC hiện đại được thiết kế để ném vào đám cháy thay vì phun xịt trực tiếp, thuận tiện cho việc di chuyển và sử dụng trong tình huống khẩn cấp. Tùy theo từng sản phẩm, thiết bị chứa sẵn chất cháy hoặc thành phần tạo chất chữa cháy khi được kích hoạt, giúp hỗ trợ xử lý các đám cháy mới phát sinh.

Điểm đặc trưng của bình chữa cháy dạng ném là cách sử dụng khác với bình chữa cháy xách tay thông thường. Người dùng thực hiện thao tác ném hoặc đặt thiết bị vào khu vực cháy theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất để kích hoạt cơ chế chữa cháy. Tuy nhiên, khả năng dập lửa và phạm vi ứng dụng phụ thuộc vào từng loại sản phẩm, vì vậy thiết bị này không thay thế hoàn toàn các phương tiện chữa cháy chuyên nghiệp.

Cấu tạo cơ bản

Về cơ bản, cấu tạo của thiết bị dạng ném phụ thuộc vào công nghệ được nhà sản xuất sử dụng. Một số bộ phận hoặc thành phần thường gặp gồm:

• Vỏ thiết bị: Thường làm từ nhựa PVC, nhựa tổng hợp dễ vỡ hoặc resin. Độ bền đủ để bảo quản, vận chuyển an toàn nhưng vỡ ngay khi va đập mạnh hoặc tiếp xúc nhiệt cao, giải phóng chất chữa cháy.
• Chất chữa cháy: Dung dịch gốc nước, dung dịch tạo màng hoặc bột khô (một số dòng dùng thành phần sol khí). Thành phần thường an toàn cho người và thân thiện môi trường, giúp hạ nhiệt và cô lập ngọn lửa.
• Cơ chế kích hoạt: Chủ yếu dựa vào lực va đập cơ học khi ném. Một số loại tích hợp cảm biến nhiệt tự kích hoạt ở khoảng 80 - 90°C, hoặc chốt/vòng kéo chuyên biệt.
• Nhãn hướng dẫn: Ghi rõ cách sử dụng, loại đám cháy phù hợp, nhiệt độ bảo quản và hạn sử dụng (thường 3 - 5 năm, không cần bảo dưỡng).

Nguyên lý hoạt động

Bình chữa cháy dạng ném hoạt động dựa trên cơ chế giải phóng chất chữa cháy khi được kích hoạt theo thiết kế của nhà sản xuất. Tùy từng sản phẩm, thiết bị có thể được ném trực tiếp vào đám cháy hoặc kích hoạt bằng phương thức riêng để đưa chất chữa cháy tiếp xúc với khu vực đang bốc lửa.

Sau khi được giải phóng, chất chữa cháy sẽ phát huy tác dụng thông qua việc làm giảm nhiệt độ, hạn chế sự tiếp xúc giữa vật liệu cháy với oxy hoặc ức chế phản ứng cháy, tùy thuộc vào thành phần và công nghệ được sử dụng. Nhờ đó, thiết bị có thể hỗ trợ kiểm soát và dập tắt các đám cháy mới phát sinh. Một số sản phẩm công bố thời gian dập lửa khoảng 3 - 5 giây, tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào đặc tính thiết bị, loại đám cháy và điều kiện sử dụng.

Bình chữa cháy dạng ném có thể xử lý những loại đám cháy nào?

Bình chữa cháy dạng ném có thể hỗ trợ dập tắt một số đám cháy mới phát sinh, tuy nhiên phạm vi sử dụng còn phụ thuộc vào chất chữa cháy, thiết kế và kết quả thử nghiệm của từng sản phẩm. Vì vậy, không nên mặc định mọi thiết bị dạng ném đều chữa được tất cả các loại đám cháy. Trước khi sử dụng, bạn cần kiểm tra nhãn sản phẩm để xác định đúng nhóm nguy cơ phù hợp.

Tùy thông số do nhà sản xuất công bố, bình chữa cháy dạng ném có thể phù hợp với những tình huống sau:

• Cháy chất rắn (loại A): Xảy ra ở các vật liệu như giấy, gỗ, vải và một số loại nhựa. Chỉ sử dụng khi sản phẩm được xác nhận có khả năng chữa cháy loại A.
• Cháy chất lỏng dễ cháy (loại B): Bao gồm xăng, dầu và dung môi dễ cháy. Cần lựa chọn thiết bị có công dụng phù hợp, bởi không phải mọi chất chữa cháy đều xử lý hiệu quả nhóm nguy cơ này.
• Cháy chất khí (loại C): Liên quan đến các loại khí dễ cháy như gas. Không tự ý dùng bình ném để dập lửa khi chưa kiểm soát được nguồn cấp khí, vì khí vẫn tiếp tục rò rỉ có thể tích tụ và gây cháy nổ.
• Cháy thiết bị điện: Chỉ sử dụng khi nhà sản xuất xác nhận thiết bị phù hợp với nguy cơ điện và điều kiện sử dụng cụ thể. Nếu an toàn, hãy ngắt nguồn điện trước khi xử lý.

Khi nào không nên sử dụng bình chữa cháy dạng ném

Không nên tự ý ném bình vào chảo dầu mỡ đang cháy hoặc sử dụng thiết bị chưa được xác nhận phù hợp với đám cháy dầu mỡ nấu ăn (loại F theo hệ thống phân loại được sử dụng tại Việt Nam). Lý do bởi lực va đập có thể làm dầu nóng bắn ra ngoài, khiến lửa lan rộng và gây bỏng nghiêm trọng. Với tình huống này, hãy tắt bếp nếu có thể thực hiện an toàn, đậy nắp kim loại phù hợp hoặc sử dụng chăn chữa cháy; tuyệt đối không đổ nước vào chảo dầu đang cháy.

Bình chữa cháy dạng ném chỉ nên dùng khi đám cháy còn nhỏ, bạn đã biết rõ nguy cơ và vẫn có đường thoát hiểm an toàn. Nếu lửa lan nhanh, khói dày hoặc có nguy cơ cháy nổ, hãy rời khỏi khu vực và gọi 114 để được hỗ trợ.

Hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy dạng ném đúng cách

Bình chữa cháy dạng ném có cách sử dụng khác nhau tùy theo thiết kế và cơ chế hoạt động của từng sản phẩm. Để đảm bảo an toàn, bạn cần đọc kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi thao tác và chỉ sử dụng thiết bị cho những đám cháy nằm trong phạm vi được khuyến nghị.

Có 2 cách sử dụng bình chữa cháy dạng ném gồm:

Cách 1: Ném bình trực tiếp vào đám cháy

Các bước sử dụng:

• Khi phát hiện đám cháy mới phát sinh, hãy đánh giá nhanh mức độ nguy hiểm, xác định lối thoát hiểm và chỉ xử lý nếu đám cháy còn nhỏ, chưa lan rộng.
• Lấy thiết bị ra khỏi hộp bảo quản, kiểm tra hướng dẫn sử dụng và thực hiện thao tác kích hoạt nếu sản phẩm yêu cầu.
• Đứng ở khoảng cách phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đảm bảo không có người ở khu vực chịu tác động, sau đó ném thiết bị vào vị trí cháy theo đúng chỉ dẫn.
• Quan sát tình trạng đám cháy từ vị trí an toàn. Nếu lửa không được khống chế hoặc tiếp tục lan rộng, hãy rời khỏi khu vực ngay lập tức.

Cách 2: Pha với nước để chữa cháy

Một số sản phẩm được thiết kế để hòa tan hoặc phân tán chất chữa cháy trong nước trước khi sử dụng và thực hiện theo các bước sau:

• Kiểm tra nhãn sản phẩm để xác định nhà sản xuất cho phép pha với nước.
• Chuẩn bị dụng cụ chứa và lượng nước đúng theo hướng dẫn đi kèm sản phẩm.
• Thực hiện thao tác kích hoạt, pha trộn và sử dụng dung dịch theo đúng quy trình được công bố.

Lưu ý: Luôn giữ khoảng cách theo khuyến cáo của nhà sản xuất, tránh ném thiết bị về phía người khác và không tiếp cận đám cháy có nguy cơ cháy nổ. Trong trường hợp khẩn cấp cần sơ tán và gọi 114 để được hỗ trợ.

Lời kết

Hy vọng những thông tin trên đây đã giúp bạn hiểu rõ hơn về bình chữa cháy dạng ném, từ nguyên lý hoạt động đến cách sử dụng an toàn và hiệu quả. Hãy lựa chọn sản phẩm phù hợp để chủ động phòng ngừa và ứng phó với các sự cố cháy nổ!

Ngoài ra, nếu bạn có nhu cầu tìm kiếm các trang bị bảo hộ chịu nhiệt, chống cháy như găng tay chịu nhiệt, quần áo chịu nhiệt chống cháy, mặt nạ chống khói,... hãy liên hệ Bảo Hộ An Việt để được tư vấn và hỗ trợ lựa chọn sản phẩm. Hotline: 0968 745 799- 0975 605 788- 097 999 1328- 0979 716 676.